Czym jest Patronat Społeczny?

Patronat Społeczny to model integracji, łączący osoby, które potrzebują wsparcia w odnalezieniu się w nowym miejscu – z tymi, które chcą się zaangażować i pomóc im rozpocząć życie w Polsce. Patroni i Patronki to mieszkańcy, którzy towarzyszą migrantom i uchodźcom w codziennych sprawach – uczą języka, pomagają w formalnościach, wspierają w poznawaniu miasta i ludzi. Patronat działa w oparciu o zaufanie, partnerskie podejście i współodpowiedzialność – wzmacnia nie tylko jego osoby objęte wsparciem, ale całe społeczności.

Patronat Społeczny wzorowany jest na modelu community sponsorship, powstałym w Kanadzie w latach 70. XX wieku. Testowany jest w tej chwili w ponad 20 krajach na świecie (zobacz: Global Refugee Sponsorship Initiative). Skorzystało z niego już milion osób.

Zarówno osoby wspierane jak i wolontariackie otrzymują potrzebne przygotowanie, zapewnia się im superwizję i pomoc. Inicjatywy Patronatu Społecznego odbywają się w sposób bezpieczny i kontrolowany oraz trwają przez z góry ustalony okres (np. 6 miesięcy). Patronat to ścisła współpraca między osobami wspieranymi, wolontariuszami (patronami), organizacjami pozarządowymi, instytucjami i lokalnym środowiskiem. Wszyscy działają wspólnie, by jak najefektywniej wspierać osoby migranckie i uchodźcze.

Patronat Społeczny wykracza poza tradycyjny wolontariat – opiera się na bardziej aktywnej partycypacji zarówno osób wspierających, jak i wspieranych. Patroni i patronki stają się w tym modelu równorzędnymi partnerami. Współpraca odbywa się w wybranych obszarach:

• Mieszkanie: pomoc w znalezieniu stałego miejsca zamieszkania, wyszukiwanie ofert, negocjacje z właścicielami i wsparcie w formalnościach.
• Rynek pracy: wsparcie w dostępie do ofert pracy, tworzeniu CV i przygotowaniu do rozmów kwalifikacyjnych, podnoszeniu kwalifikacji.
• Edukacja: pomoc w zapisaniu dzieci do szkół, w kontaktach ze szkołą oraz w uzyskaniu dostępu do kursów i szkoleń dla dorosłych.
• Nauka języka: organizacja dostępu do kursów językowych i wsparcie w nauce języka polskiego.
• Ochrona zdrowia: wsparcie w dostępie do opieki zdrowotnej, rejestracja u lekarza i pomoc w umawianiu wizyt.
• Pomoc administracyjna: pomoc w załatwianiu formalności, w tym kontakt z urzędami i wypełnianie dokumentów.
• Wsparcie materialne: organizacja i dostarczanie niezbędnych zasobów (np. odzież, żywność, środki higieny). Dodatkowo, jeśli grupa się na to zdecyduje, również wsparcie finansowe (np. przeprowadzenie zbiórki) w przypadku kryzysowych sytuacji.
• Integracja społeczno-kulturowa: wsparcie w integracji z lokalną społecznością, zapoznanie ofertą kulturalną oraz lokalnymi zwyczajami.

Partnerami programu są Pathways International, Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę” (Warszawa), Polskie Forum Migracyjne (Warszawa), Klub Inteligencji Katolickiej (Warszawa), stowarzyszenie Nomada (Wrocław), stowarzyszenie Homo Faber (Lublin).

Aby sprawdzić potencjał Patronatu Społecznego ważne było przetestowanie modelu również poza dużymi ośrodkami miejskimi. Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę” nawiązało współpracę z Fundacją Ładne Historie ze Świdnicy i kaliskim Stowarzyszeniem Multi Art, gdzie pilotaże rozpoczęły się równolegle jesienią 2024 roku. Dom Sąsiedzki Podgórze 2-4, którego gospodarzem jest Multi Art stał się przestrzenią spotkań i codziennej współpracy: powstały tu grupy patronackie, odbyły się warsztaty, rozmowy i spotkania, które pozwoliły poznać się ludziom z różnych stron świata – z Polski, Ukrainy, Wenezueli i Argentyny.

Odwiedź stronę Patronatu Społecznego.

Najważniejsze działania i wydarzenia

Start i przygotowania 

Prezentacja idei Patronatu instytucjom miejskim i NGO, rekrutacja patronów, patronek i osób z doświadczeniem migracji.

Październik 2024 – Spotkanie informacyjne i rozpoczęcie współpracy z partnerami lokalnymi. To wydarzenie zainicjowało pilotaż i połączyło osoby reprezentujące instytucje, NGO, wspólnoty religijne i lokalnych liderów.  → Zobacz relację

Listopad 2024 – rekrutacja osób wspieranych, szkolenie wolontariuszy (patronek i patronów).  → Zobacz relację

Realizacja pilotażu 

Grudzień 2024 – Maj 2025 Praca trzech grup w oparciu o opracowany wspólnie z osobami wspieranymi plan. Regularne spotkania grup, superwizje, webinary merytoryczne, spotkania integracyjne.

Marzec 2025 Warsztaty kulinarne arepas – integracyjne warsztaty kulinarne, wspólne przygotowywanie wenezuelskich i kolumbijskich arepas, przeprowadzone przez osoby wspierane jako zaproszenie do poznania swojej kultury. → Zobacz relację

Maj 2025 Uroczyste zakończenie pilotażu, podsumowanie działań, wspólne świętowanie. → Zobacz relację

Rezultaty

Patronat Społeczny w Polsce:

• 15 grup patronackich, angażując ok. 80 osób z lokalnych społeczności i 35 osób uchodźczych.
• 7 lokalnych pilotaży we Wrocławiu, Warszawie, Kaliszu, Lublinie i Świdnicy. 
• Setki innych osób dowiedziało się o modelu poprzez nasze działania i zaczęło wdrażać podobne inicjatywy (np. w Poznaniu).

Patronat Społeczny w Kaliszu:

• 12 patronek i patronów
• 3 osoby i ich rodziny objęte wsparciem
• 6 miesięcy wspólnej pracy i integracji
• 11 instytucji i organizacji lokalnych wspierających Patronat Społeczny: Urząd Miasta Kalisza – Wydział Spraw Społecznych i Mieszkaniowych, Biuro Rewitalizacji, pełnomocnik Prezydenta Miasta Kalisza ds. wielokulturowego dziedzictwa Kalisza i mniejszości narodowych i etnicznych; Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kaliszu; Centrum Integracji Cudzoziemców w Kaliszu; Fundacja CHOPS; Grekokatolicka placówka duszpasterska w Kaliszu, ≠Uniwersytet Trzeciego Wieku Calisia, Kaliska Rada Seniorów, Związek Rzemieślników Cechowych w Kaliszu, Cech Rzemiosł Budowlanych i Różnych i inni.

Co osiągnęliśmy? / Nad czym pracowaliśmy – przykłady:

Dzięki zaangażowaniu patronów i patronek, uczestnicy pilotażu Patronatu Społecznego w Kaliszu mogli w praktyce doświadczyć, jak wiele zmienia indywidualne, życzliwe towarzyszenie w codziennych sprawach. Wspólne działania objęły kilka kluczowych obszarów, które realnie wpłynęły na poczucie bezpieczeństwa, samodzielność i integrację osób z doświadczeniem migracji.

• Nauka języka: Regularne konwersacje z patronami i patronkami stały się czymś więcej niż lekcjami – były przestrzenią do rozmowy, poznawania kultury i przełamywania barier komunikacyjnych. Dzięki pomocy w zapisach na kurs języka polskiego i tłumaczeniu potrzebnych treści codzienne życie – zakupy, wizyty w urzędach czy rozmowy w szkole – stało się znacznie łatwiejsze. Wsparcie językowe wzmocniło pewność siebie i otworzyło drogę do większej niezależności.
• Zdrowie: Patroni pomogli odnaleźć się w złożonym systemie opieki zdrowotnej – od umawiania wizyt po tłumaczenie procedur NFZ. Wspólne wizyty u lekarzy specjalistów pozwoliły osobom wspieranym otrzymać niezbędną opiekę i zrozumieć przebieg leczenia. Dzięki temu poprawił się nie tylko stan zdrowia, ale także poczucie spokoju i bezpieczeństwa w nowym kraju.
• Wsparcie materialne: Mimo, że kwestie wsparcia materialnego nie była obowiązkową częścią Patronatu Społecznego, z inicjatywy patronów udało się zorganizować pomoc w sytuacji wymagającej natychmiastowej reakcji – m.in. pokryć koszt niezbędnego leczenia dentystycznego. Patronki i patroni dostarczyli też niezbędnej wiedzy i wsparcia przy wypełnianiu wniosku o świadczenia w MOPS.
• Edukacja: Patroni towarzyszyli w procesie rekrutacji dziecka jednej z rodzin wspieranych do szkoły średniej o specjalistycznym profilu, tłumaczyli procedury, zapisy na testy kwalifikacyjne, spotkania z kadrą i pomagali zrozumieć zasady funkcjonowania polskiej oświaty. Dzięki temu rodzice mogli lepiej odnaleźć się w szkolnej rzeczywistości i świadomie wspierać swoje dziecko w kontynuowaniu nauki.
• Wsparcie administracyjne: Dzięki Patronatowi stres związany z codziennymi sprawami urzędowymi i formalnościami przestały być aż tak stresujące. Patroni pomagali w kontaktach z urzędami, ubezpieczycielami i instytucjami, tłumacząc pisma i procedury. To pozwoliło osobom wspieranym samodzielnie podejmować kolejne kroki – od wypełniania dokumentów po pisanie oficjalnych pism – i stopniowo przejmować inicjatywę w sprawach administracyjnych.
• Mieszkanie: Dzięki wspólnym staraniom złożono wniosek o przydział lokalu socjalnego. Choć proces jest długotrwały, już sam fakt, że udało się go rozpocząć, dał osobie wspieranej poczucie sprawczości i nadziei na poprawę warunków życia.
• Integracja: Trwałe efekty Patronatu widać w relacjach – we wspólnym spędzaniu czasu, rozmowach, warsztatach, wyjazdach i wyjściach kulturalnych. Spotkania nie tylko integrowały osoby z różnych krajów i pokoleń, ale też budowały poczucie wspólnoty i przynależności. Osoby objęte wsparciem zaczęły aktywnie uczestniczyć w życiu miasta, nawiązały się relacje, które wychodzą poza ramy czasowe Patronatu.

Wyróżnienia

Październik 2025 Nagroda „Zachwytnik” – Wielkopolska Nagroda Społeczna subregionu kaliskiego przyznana Patronatowi Społecznemu za tworzenie sieci współpracy i realne włączanie migrantów w życie miasta. → Zobacz relację

Media i upowszechnianie

Wysokie Obcasy 08.2025 | OKO.PRESS 02.2025 | Robert Bosch Stiftung [ENG] 03.2024 |

Media lokalne: calisia.pl 11.2024, 11.2024 Radio Centrum

Opracowania naukowe  COPOCS 01.2024

Lipiec 2025 Przedstawienie w Sejmie RP integracyjnego model Patronatu Społecznego podczas posiedzenia Podkomisji ds. współpracy z organizacjami pozarządowymi → Zobacz relację

Wrzesień 2025 Wizyta studyjna Towarzystwa Inicjatyw Twórczych “ę” oraz Citizen University z Seattle poświęcona budowaniu silnych społeczności lokalnych jak i codziennym działaniom mogącym zmieniać nasze najbliższe otoczenie. Na spotkaniu obecni byli również Fundacja CHOPS, Stowarzyszenie Łąki Kultury oraz patronki (wolontariuszki) Patronatu Społecznego. → Zobacz relację

Wrzesień 2025 XII Zjazd
 Gnieźnieński warsztaty “Narzędziownik gościnności. Solidarni z ludźmi w drodze”. Warsztaty prowadzone przez s. Urszulę Krajewską RSCJ Jesuit Refugee Service i Kalinę Michocką reprezentującą stowarzyszenie Multi Art i Dom Sąsiedzki | www.gniezno1000.pl | → Zobacz relację | → Zapowiedź warsztatów

Dlaczego to działa

Patronat Społeczny:

• Tworzy bezpieczne ramy do spotkania mieszkańców i osób przybyłych.
• Zwiększa zrozumienie norm, wartości i zasad panujących w danym kraju, rozwija wrażliwość międzykulturową i kompetencje społeczne obu stron.
• Wzmacnia lokalne wspólnoty. Program sprzyjania powstawaniu bardziej włączających społeczności, promuje współpracę między różnymi sektorami życia społecznego. Wykorzystuje istniejące zasoby, wzmacnia funkcjonujące sieci wsparcia. 
• Wspiera samodzielność nowych mieszkańców miasta. Osoby objęte programem szybciej uczą się języka, lepiej poruszają się w polskiej rzeczywistości.

Co dalej?

Pilotaż Patronatu Społecznego w Kaliszu dobiegł końca, ale praca trwa. Obecnie organizacje partnerskie opracowują publikację – praktyczne narzędzie dla miast i społeczności, które chcą wdrażać model Patronatu Społecznego u siebie. W Domu Sąsiedzkim kontynuujemy spotkania z migrantami i lokalnymi mieszkańcami, rozwijamy nowe pomysły i wspólne inicjatywy. Chcemy, by Patronat pozostał żywą częścią życia społecznego w Kaliszu – nie projektem, lecz sposobem działania. Działania nie zniknęły wraz z końcem pilotażu, a raczej zaczęły w naturalny sposób przeradzać się w różnorodne propozycje:

• Lipiec 2025 – do dziś. Po zakończeniu pilotażu, jedna z patronek kontynuuje konwersacje z języka polskiego i zaprosza do nich chętne osoby. Powstała grupa, która spotyka się co tydzień na wspólnych rozmowach po polsku, graniu w gry planszowe, świętowaniu urodzin i in. (zdjęcie) 
• Październik 2025 – Druga edycja warsztatów kulinarnych arepas → Zobacz relację
• Jesień-Zima 2025 W planach są kulinarne spotkania wigilijne, debaty poświęcone społecznościom migranckim w Kaliszu oraz wymiany językowe (angielsko-polsko-hiszpańskie). 

Kontakt

Masz pytania lub chcesz wdrożyć Patronat w swoim mieście? Skontaktuj się z nami:
Kalina Michocka – koordynatorka Patronatu Społecznego: domsasiedzkikalisz@gmail.com